11 Νοεμβρίου 2026

Σταύρος Πετσόπουλος: «Σιχαίνομαι την έκφραση “Ό Έλληνας δεν διαβάζει”»

Ο άνθρωπος πίσω από τις εμβληματικές εκδόσεις Άγρα μιλά στη LiFO για μια διαδρομή πενήντα ετών στον κόσμο του βιβλίου: τις καταβολές του, τα ιερά τέρατα που συνάντησε «χωρίς μεσάζοντες», την εμπορευματοποίηση του εκδοτικού τοπίου, αλλά και ένα νέο αναγνωστικό κοινό που αναδύεται.


Σταυρούλα Παπασπύρου 1 ΜΕΡΑ ΠΡΙΝ

Κοντεύουν να συμπληρωθούν πενήντα χρόνια από τότε που ο Σταύρος Πετσόπουλος έστηνε στο υπνοδωμάτιό του –λόγω «αφραγκίας»– τις εκδόσεις Άγρα, οίκο που με τις επιλογές και την καλαισθησία του εξελίχθηκε σ’ έναν από τους πιο εμβληματικούς πνευματικούς πυρήνες της Ελλάδας.

Κι ενώ στα χρόνια που μεσολάβησαν πολλά άλλαξαν, μία από τις δικές του νεανικές συνήθειες μένει ίδια: «Λίγο πριν από τα Χριστούγεννα και λίγο πριν από το καλοκαίρι, όταν έχουμε βγάλει ό,τι είναι να βγάλουμε, απλώνω στο κρεβάτι μου –όχι στο γραφείο, στο κρεβάτι μου, στον πιο προσωπικό μου χώρο!– όλα τα βιβλία και, για δυο μέρες, τα ’χω εκεί και τα κοιτάω να δω τι στέκει, τι δεν στέκει, να πω “μπράβο” στον Σταύρο που τα έκανε και στην ομάδα που τα στήριξε, να βεβαιωθώ ότι πάμε καλά. Αυτό γίνεται από την αρχή μέχρι σήμερα…».

Άνθρωπος με αυτοπεποίθηση και αυστηρό κριτήριο, και ταυτόχρονα παιχνιδιάρης και αυτοσαρκαστικός, ο Σταύρος Πετσόπουλος μιλά για τις οικογενειακές του καταβολές, επιστρέφει στα μαθητικά του χρόνια στο Κολλέγιο επί χούντας, ζωντανεύει τις διαδρομές του ανάμεσα σε βιβλιοπωλεία, μουσεία, κινηματογραφικές λέσχες και πειραματικές σκηνές, ανακαλεί καθοριστικές συναντήσεις του με ανθρώπους όπως ο Ανδρέας Εμπειρίκος, ο Γιώργος Χατζημιχάλης ή ο Καρίλ Φερέ, αποκαλύπτει πώς εξέδωσε συγγραφείς όπως ο Ζέμπαλντ, ο Μπολάνιο ή ο Γιάλομ και εξηγεί πόσο μεγάλη σημασία έχει ο κατάλογος ενός εκδοτικού οίκου για τη μακροημέρευσή του.

Ο δημιουργός της Άγρας επισημαίνει επίσης τη ραγδαία εμπορευματοποίηση του διεθνούς εκδοτικού τοπίου, μιλά σκωπτικά για τα μαθήματα δημιουργικής γραφής, εκφράζει την ανησυχία του για τα κρούσματα λογοκρισίας με αφορμή την απόσυρση των έργων της Σάλι Ρούνεϊ στην Αγγλία και δηλώνει αισιόδοξος για το ελληνικό αναγνωστικό κοινό. Μια συζήτηση σε εξομολογητικούς τόνους, απ’ την οποία αναδύεται το πορτρέτο ενός διαρκώς ανήσυχου εκδότη, με τις επιτυχίες, τις αποτυχίες και τα ρίσκα του, ενός εκδότη που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το βιβλίο ως προσωπική του υπόθεση.