Γιάννης Ν. Μπασκόζος
Στις 21 Μαρτίου οι εκδότες και βιβλιοπώλες στην Αγγλία οργανώνουν τηνIndiebookday. Την ημέρα δηλαδή στήριξης των ανεξάρτητων τοπικών βιβλιοπωλείων, μια ιδέα που ξεκίνησε από τη Γερμανία και πέρασε το κανάλι της Μάγχης.
Τι θα γίνει εκείνη την ημέρα; Καλούνται οι αναγνώστες να πάνε σε ένα τοπικό ανεξάρτητο βιβλιοπωλείο και να αγοράσουν ένα βιβλίο που να τους αρέσει. Αυτό που έχει αξία είναι να έχει εκδοθεί από έναν ανεξάρτητο εκδότη. Μετά καλούνται οι αγοραστές να ποστάρουν μια φωτογραφίας τους κρατώντας το βιβλίο στα χέρια ή μόνον το εξώφυλλο του βιβλίου στο διαδίκτυο (Facebook, Twitter, Google+) χρησιμοποιώντας το Hashtag “#indiebookday“. Αν τους αρέσει αυτό το παιχνίδι να προσκαλέσουν τους φίλους να συμμετάσχουν και να τους μιμηθούν.
Τι θα γίνει εκείνη την ημέρα; Καλούνται οι αναγνώστες να πάνε σε ένα τοπικό ανεξάρτητο βιβλιοπωλείο και να αγοράσουν ένα βιβλίο που να τους αρέσει. Αυτό που έχει αξία είναι να έχει εκδοθεί από έναν ανεξάρτητο εκδότη. Μετά καλούνται οι αγοραστές να ποστάρουν μια φωτογραφίας τους κρατώντας το βιβλίο στα χέρια ή μόνον το εξώφυλλο του βιβλίου στο διαδίκτυο (Facebook, Twitter, Google+) χρησιμοποιώντας το Hashtag “#indiebookday“. Αν τους αρέσει αυτό το παιχνίδι να προσκαλέσουν τους φίλους να συμμετάσχουν και να τους μιμηθούν.
Αυτή είναι μία από τις πολλές ενέργειες που κάνουν οι Άγγλοι εκδότες και βιβλιοπώλες για να στηρίξουν το βιβλίο και τα βιβλιοπωλεία. Άλλη γνωστή τους και επιτυχημένη δράση είναι η δημιουργία του θεσμών, όπως το WorldBooknight (23 Απριλίου) όπου μοιράζονται εκατοντάδες χιλιάδες επιλεγμένα από επιτροπή βιβλία σε ανθρώπους που δεν έχουν τη δυνατότητα ή τη διάθεση να αγοράσουν ένα βιβλίο, απευθύνονται , όπως λένε, στο 35% των άγγλων που δηλώνουν ότι δεν διαβάζουν κανένα βιβλίο κινητοποιώντας χιλιάδες εθελοντές. Ο θεσμός αυτός εξαπλώθηκε ήδη στη Γερμανία και αλλού. Στη Γαλλία μετά την τρομοκρατική επίθεση στο Charlie Hebdo όλα τα βιβλιοπωλεία συνεννοήθηκαν να έχουν κοινή βιτρίνα.
Σε μας δεν υπάρχει καμία κοινή ενέργεια βιβλιοπωλών και εκδοτών με πολιτιστικό περιεχόμενο. Ούτε όταν καταργήθηκε η ενιαία τιμή, ούτε όταν υπήρξε ο φόβος επιβολής μεγαλύτερου ΦΠΑ στα βιβλία. Τα πάντα έχουν αφεθεί σε 5-10 συνδικαλιστές και τις παραστάσεις των τελευταίων στο υπουργείο Πολιτισμού. Η μόνη κοινή ενέργεια πολλών μαζί είναι τα παζάρια βιβλίων που παλιά οργάνωναν περιοδικά μόνον οι φορείς των εκδοτών ενώ τώρα το οργανώνει ο καθένας μόνος του. Όλοι προσδοκούν να ξεστοκάρουν πουλώντας βιβλία από 0,5 έως 3-4 ευρώ. Σας μεταφέρω μια εικόνα. Παζάρι βιβλίων στα Χαυτεία. Ο άνδρας έχει πάρει στα χέρια του ένα βιβλίο αξίας 4 ευρώ και πλησιάζει προς το ταμείο όταν η γυναίκα του φωνάζει «πάρε αυτό που κάνει μόνον ένα ευρώ!». Λες και το περιεχόμενο του βιβλίου δεν είχε καμία σημασία, απλώς επέλεξαν το πιο φτηνό. Το βιβλίο από πολιτιστικό προϊόν γίνεται σκέτο προϊόν. Το κυριότερο όμως είναι ότι τα παζάρια αυτά που έχουν επεκταθεί πια καθόλη την διάρκεια του έτους απαξιώνουν το καινούργιο βιβλίο. Πώς θα πάει κάποιος να πάρει ένα πρόσφατα εκδομένο βιβλίο που θα κάνει 9-10 ευρώ; Οι εκδότες και οι βιβλιοπώλες σκάβουν με τα παζάρια μόνοι τους τον λάκκο. Υπάρχει βέβαια η αντίρρηση ότι το ξεστοκάρισμα θα προσφέρει αυτή τη λίγη ρευστότητα που λείπει από την αγορά. Ναι, αλλά μελλοντικά θα της μειώσει κι άλλο τον τζίρο. Νομίζω ότι κάπου εδώ απαιτείται συνεννόηση όλου του χώρου και ίσως η πιο ενδεδειγμένη λύση να είναι τα παζάρια βιβλίων να περιοριστούν σε ορισμένες χρονικές περιόδους, όπως και με τις εκπτώσεις των υπόλοιπων καταστημάτων. Οι ατέρμονες εκπτώσεις απαξιώνουν το βιβλίο , όσο κι αν δίνουν την ψευδαίσθηση στον αναγνώστη ότι επιτέλους μπορεί να βρει πολύ φτηνό βιβλίο. Όσο για την πολιτιστική παρέμβαση εκδοτών – βιβλιοπωλών παραμένει ζητούμενο.