Ο σκοτεινός τους κόσμος ενέπνευσε μερικά από τα πιο συναρπαστικά μυθιστορήματα του 20ού αιώνα.
Οι αποκαλύψεις Σνόουντεν για την παρακολούθηση των ηλεκτρονικών επικοινωνιών καθώς και η παραδοχή εκ μέρους ορισμένων παρόχων τηλεφωνικών υπηρεσιών και υπηρεσιών ίντερνετ ότι διοχετεύουν σταθερά πληροφορίες για τους χρήστες των δικτύων τους σε μυστικές υπηρεσίες, αποδεικνύουν ότι η κατασκοπία παραμένει αγαπημένη διεθνής πρακτική χρόνια μετά από το επίσημο τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Το αποτέλεσμα των αποκαλύψεων είναι ότι το τελευταίο διάστημα παρατηρείται αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος του κοινού για όλα τα σχετικά θέματα με πλήθος νέων τίτλων, λογοτεχνικών και ιστορικών, να εκβράζονται στα βιβλιοπωλεία της αλλοδαπής.
Στην Ελλάδα το είδος του κατασκοπικού μυθιστορήματος δεν γνώρισε την ανταπόκριση που του άξιζε, καθώς εντάχθηκε στη λεγόμενη «παραλογοτεχνία».
Ακόμη και όταν το ξαδερφάκι του, το αστυνομικό, αναγνωρίστηκε επιτέλους από τους επαΐοντες, απέκτησε σκληρό εξώφυλλο και θέση δίπλα στα πιο «σοβαρά» έργα, αυτό ξέμεινε στους πάγκους με τις προσφορές. Φταίει ενδεχομένως ότι οι Έλληνες μιλούν τόσο πολύ, όπως είπε υποτίθεται Βρετανός πολιτικός, ώστε η κατασκοπία να μοιάζει σε αυτούς άθλημα τόσο ξένο όσο και το χόκεϊ επί πάγου. Φταίει και το γεγονός ότι τόση κουβέντα που έγινε για τη δράση στο παρελθόν πρακτόρων και παραπρακτόρων στην Ελλάδα, κούρασε τους αναγνώστες που είπαν να ξεδώσουν με κάτι πιο αλέγρο: έναν απλό φόνο για λόγους οικονομικού συμφέροντος.
Όπως και να ‘χει, τα πράγματα αλλάζουν τάχιστα. Πριν λοιπόν η μόδα των κατασκοπικών, σοβαρών και λιγότερο σοβαρών, αφιχθεί και στη χώρα μας, ας ξεφυλλίσουμε τα δέκα πιο αξιόλογα δείγματα του είδους που κυκλοφορούν στα ελληνικά.
1. «Τα τριάντα εννιά σκαλοπάτια», Τζον Μπιούκαν, εκδ. Καστανιώτη. Η πιο ανώδυνη και κοσμοπολίτικη εκδοχή θεωρίας και πρακτικής της κατασκοπίας εξέθρεψε γενιές και γενιές μαθητών της αγγλικής γλώσσας. Πάντα απολαυστικό.
2. «Ο κατάσκοπος που γύρισε από το κρύο», Τζον Λε Καρέ, εκδ. Bell. Αν δεν σας καθηλώσει, τότε δεν υπάρχει λόγος να συνεχίσετε με αυτή τη λίστα.
3. «Το τελεσίγραφο του Μπορν», Ρόμπερτ Λάντλαμ, εκδ. Bell. Η γνωστή περιπέτεια που έγινε ταινία με πρωταγωνιστή τον Ματ Ντέιμον είναι ό,τι πρέπει για την τσάντα του μπάνιου μαζί με τις πετσέτες και τα αντηλιακά
4. «Η απειλή», Γουίλιαμ Μπόιντ, Ωκεανίδα. Η απόλυτη μοναξιά μιας κατασκόπου σε αποστρατεία είναι το θέμα του εξαιρετικού αυτού μυθιστορήματος ενός από τους πιο σημαντικούς Βρετανούς συγγραφείς της γενιάς του.
5. «Ο μυστικός πράκτορας», Τζόζεφ Κόνραντ, εκδ. Ερατώ. Δεν περιβάλλεται από την αίγλη άλλων έργων του συγγραφέα («Η καρδιά του σκότους») όμως ο συνδυασμός χιούμορ και πεζογραφικού νεωτερισμού το καθιστά υποχρεωτικό ανάγνωσμα.
6. «Από τη Ρωσία με αγάπη», Ίαν Φλέμινγκ, εκδ. Λυχνάρι. Όποιος ισχυριστεί ότι τα βιβλία του δημιουργού του Τζέιμς Μποντ διεκδικούν δάφνες πρωτοτυπίας, θα πει ψέματα. Όμως, με σαράντα βαθμούς υπό σκιά, και τα ψέματα καλά είναι.
7. «Ο άνθρωπος που τον έλεγαν Πέμπτη», Γκ. Κ. Τσέστερτον, εκδ. Αστάρτη. Ένα παραμελημένο κομψοτέχνημα για αναγνώστες που αγαπούν το βρετανικό χιούμορ.
8. «Η μάσκα του Δημήτριου», Έρικ Άμπλερ, εκδ. Άγρα. Στα έργα του Άμπλερ οι «κατάσκοποι» είναι θύματα των περιστάσεων που παγιδεύονται σε έναν ιστό αράχνης τον οποίο ούτε ελέγχουν, ούτε καταλαβαίνουν. Αν δεν το έχετε ήδη διαβάσει, σπεύσατε.
9. «Ο ήσυχος Αμερικανός», Γκράχαμ Γκριν, εκδ. Πόλις. Ένας άνθρωπος χωρίς ηθικά διλήμματα –διότι τα έχει όλα λυμένα- είναι ικανός για τα πάντα. Ένα πραγματικό αριστούργημα για την πίστη, τη στράτευση και την τυφλότητα.
10. «Η εξαφάνιση του Τζων Αυλακιώτη», Γιάννης Μαρής, Ατλαντίς. Μπορεί να μην είναι αυστηρά «κατασκοπικό» όμως οι νύξεις που περιέχει για τη δράση των μυστικών υπηρεσιών στη χώρα μας την εποχή της δικτατορίας του Μεταξά μάς επιτρέπουν να το κατατάξουμε στη σχετική κατηγορία.
Λήδα Πιμπλή
http://www.tospirto.net/, 18/6/2014